Wal-Zwijn treedt meteen in werking

Op 4 oktober 2025 werd het nieuwe Sigmaplangebied officieel geopend. Nog geen drie weken later kreeg het zijn eerste echte test. Tijdens het stormtij van 23 en 24 oktober 2025, veroorzaakt door storm Benjamin, trad Wal-Zwijn voor het eerst in werking. Het gebied ving overtollig Scheldewater op zoals voorzien en hielp zo om de druk op de omliggende dijken te verminderen. Die eerste inzet bevestigde meteen waarvoor het gebied werd aangelegd: de Schelde meer ruimte geven bij hoge waterstanden en zo beter beschermen tegen overstromingen.

165 hectare waterveiligheid en natuur

Wal-Zwijn omvat ongeveer 165 hectare en bestaat uit de deelgebieden Grote Wal, Kleine Wal, Zwijn en Groot Schoor. Een drie kilometer lange ringdijk beschermt de omliggende woongebieden en landbouwgronden. Via een slimme combinatie van overloopdijken en in- en uitwateringssluizen kan het gebied gecontroleerd overstromen wanneer dat nodig is. Tegelijk kan er dagelijks een beperkte hoeveelheid Scheldewater binnenstromen. Daardoor ontstaat een gecontroleerd getijdenritme dat de ontwikkeling van unieke zoetwatergetijdennatuur mogelijk maakt.

Eb en vloed krijgen opnieuw ruimte

Met de ingebruikname van Wal-Zwijn begint ook een nieuwe fase voor de natuur. Het dagelijkse spel van eb en vloed creëert ideale omstandigheden voor slikken, schorren en wilgenvloedbossen, natuurtypes die internationaal zeldzaam zijn.

Door de combinatie van verschillende deelgebieden, elk met hun eigen dynamiek, groeit Wal-Zwijn uit tot een bijzonder soortenrijk landschap. Zwarte wouw, snor, woudaap en bruine kiekendief vinden er hun plek. Bij laagwater verzamelen op Groot Schoor grote aantallen bergeenden, krakeenden, wintertalingen en kievitten om er voedsel te zoeken. Ook tureluur, lepelaar en verschillende meeuwensoorten laten zich er zien. Door de ontpoldering van Groot Schoor kreeg de Schelde bovendien extra ruimte om vrij te stromen. Zo groeit Wal-Zwijn uit tot een belangrijke schakel in het netwerk van getijdennatuur langs de Schelde.

Een nieuwe toegangspoort tot de Scheldevallei

De nieuwe dijken en recreatieve voorzieningen maken Wal-Zwijn aantrekkelijk voor wandelaars en fietsers. Een vlonderpad brengt bezoekers dichter bij het waterrijke landschap, terwijl een picknickbank uitnodigt om even halt te houden en van de omgeving te genieten. Ook het kunstwerk van Will Beckers geeft het gebied een herkenbaar gezicht en versterkt de beleving van natuur en landschap.

Dankzij de rechtstreekse aansluiting op het veer is Wal-Zwijn bovendien vlot bereikbaar vanop de andere Scheldeoever. Zo kunnen bezoekers van dichtbij volgen hoe een nieuw getijdenlandschap ontstaat en hoe de natuur zich jaar na jaar verder ontwikkelt.